"Malowany ptak" nie był Ryśka Riedla. Prawda wyszła na jaw po latach

• Dariusz Dusza. Punkowa niezależność od początku była dla niego ważniejsza niż kariera.
• Jako autor tekstów współtworzył utwory, które na stałe weszły do kanonu polskiej muzyki.
• Zamiast życia w blasku reflektorów wybrał spokój, wieś i codzienność poza sceną.

22 grudnia urodziny obchodzi Dariusz Dusza – postać, która na polskiej scenie muzycznej od dekad funkcjonuje trochę obok głównego nurtu, jednocześnie odciskając na nim bardzo wyraźny ślad. Gitarzysta, autor tekstów, kompozytor, a przy okazji człowiek, którego życiorys spokojnie starczyłby na kilka barwnych biografii - poznaj o nim kilka nieznanych faktów.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Dariusz Dusza urodził się 22 grudnia 1961 roku w Gliwicach i już jako nastolatek wiedział, że gitara będzie jego przepustką do świata dorosłych emocji, buntu i scenicznej wolności. Zaczynał niewinnie – od bluesowych i rock'n'rollowych standardów, granych jeszcze w liceum. Potem było już tylko głośniej, ostrzej i bardziej bezkompromisowo.

Dariusz Dusza "wypędził" z klubu Kwaśniewskiego

Prawdziwą legendą obrosły czasy zespołu Śmierć Kliniczna, który łączył punkowy pazur z reggae i jazzowym nerwem. Dariusz Dusza  był jego liderem i twórczym mózgiem, a koncerty grupy przechodziły do historii – także tej mniej oficjalnej. To właśnie wtedy, jak głosi anegdota, muzyką "wymiotło z klubu wszystkich", w tym przyszłego prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Trudno o bardziej rock'n'rollową kartkę z kalendarza.

Faktycznie w klubie festiwalowym wokalista Absurdu zaczął nerwowo reagować na widok Kwaśniewskiego, który wtedy był partyjnym działaczem i ministrem do spraw młodzieży. Żeby uniknąć rozróby, zagoniłem Lumpaja i cały zespół na scenę. Ponieważ byliśmy już trochę wstawieni, nie szło nam za bardzo. Graliśmy baaaardzo wolno i baaaardzo długo. Wymiotło wtedy z klubu wszystkich - wspominał w rozmowie z Onetem.

To on napisał ten hymn polskiego rocka

Po rozstaniu ze Śmiercią Kliniczną Dariusz Dusza nie zwolnił tempa. Był Absurd, było Shakin' Dudi, z którym trafił do znacznie szerszej publiczności. Sam zresztą z dystansem przyznawał, że był to "awans do mainstreamu", który pozwolił mu żyć z muzyki, choć nie zawsze bez konsekwencji dla zdrowia. Fanki, koncerty, długie noce i intensywne lata 80. zrobiły swoje, ale – jak sam żartował – nie wszystko da się zwalić na rockowe życie.

Z Irkiem to miał być tylko wygłup na dwa koncerty. Nie było żadnych dalszych planów. Reszta wydarzyła się sama. Przypominało to pędzącą śnieżną kulę. [...] To prawda, pojawiły się problemy z tym jakże potrzebnym organem [wątrobą - przyp. red.] i musiałem wylądować w szpitalu. Jednak chyba nie były one tak do końca spowodowane nadużywaniem alkoholu. Jasne, bawiliśmy się ostro po koncertach, ale potem wracałem do domu i prowadziłem bardziej ustabilizowany tryb życia. [...] No, ale lata 80. jakoś faktycznie nie służyły mojemu zdrowiu - tłumaczył w tym samym wywiadzie.

Wielu fanów do dziś nie wie, że to właśnie spod pióra Dariusza Duszy wyszedł tekst kultowego "Malowanego ptaka" zespołu Dżem. Utwór przez lata błędnie przypisywany Ryśkowi Riedlowi stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych hymnów polskiego rocka. Dusza przez lata pisał też dla Dudka, Cree, Braci, Lory Szafran czy Beaty Przybytek, pozostając mistrzem drugiego planu, który wcale nie pchał się do blasku fleszy.

Dopiero przy trzeciej płycie Redakcji ruszyłem swój tłusty zadek i pojechałem do Warszawy, żeby udzielić kilka wywiadów. (śmiech) Bardzo lubię komponować i pisać teksty, ale ten cały późniejszy proces promocji totalnie mnie zniechęca. Co zrobić, nie czuję ciśnienia, żeby być sławnym - podsumował.

"Zostałem agro-punkiem"

Był moment, gdy na dwanaście lat niemal zniknął ze sceny, zamieniając estradę na "normalną" pracę i bardzo skromne życie. Jak sam wspominał, bywało biednie – jeden kubek, jeden talerzyk i jeden wzmacniacz. Ale muzyka w końcu znów się o niego upomniała. Najpierw w duecie z Jerzym "Mercedesem" Mercikiem, potem w kolejnych zespołach, aż po Redakcję i późniejsze Darka Duszę i Demony.

Poza muzyką Dariusz Dusza odnalazł też spokój w zupełnie innym świecie – naturze i wędkarstwie. Napisał kilka książek, od lat publikuje felietony i, jak sam mówi, ceni życie "tu i teraz". Od ponad 25 lat jest związany z żoną Grażyną, a wiejskie życie na Śląsku Cieszyńskim zamienił w swoją prywatną przystań. Cztery koty, gumofilce i brak parcia na celebrycką sławę – to nie brzmi jak typowy bohater portali plotkarskich, a jednak.

No tak: zostałem agro-punkiem. Przeprowadzka wzięła się z potrzeby posiadania małego domku. Niestety w Gliwicach ceny były zaporowe. Zaczęliśmy się więc rozglądać po okolicy. I tak żona znalazła dom, który się nadawał. Powiem szczerze: w dniu, w którym miałem podpisać umowę, wstałem i zbuntowałem się. "Nie chcę się przeprowadzać" – powiedziałem. Ale żona była nieugięta. I dobrze. Okazało się, że świeże powietrze na wsi mi służy, bo zmobilizowałem się tu do pisania muzyki i tekstów.

Dziś, w dniu urodzin, Dariusz Dusza pozostaje wierny sobie: bez zadęcia, bez świętoszkowatości i bez pogoni za popularnością. Może właśnie dlatego wciąż ma tak oddanych fanów – tych, którzy pamiętają punkowe hałdy Śląska, i tych, którzy dopiero odkrywają jego piosenki.

Źródła: Rock Radio, Wikipedia, Onet Kultura